Virani



Yedi Ulu Alevi ozanlarindan biri olan Virani’nin dogum tarihi ve yeri bilinmemekle beraber Kerbela cevresinde yasadigi ve 16. yüzyilin sonlarinda, 17. yüzyilin basinda yasadigi bilinmektedir.

Virani’nin cabasi inancin güzelligini, yüceligini anlatmak ve bunu insanlara en güzel sekilde, kalplerinde izler birakacak ve yüce duygulara eristirecek sekilde yapmaktir.



Virani, 16. yy.'in sonu ile 17. yy .baslarinda yasayan güclü bir ozandir.

Bektasiligin ikinci piri Balim Sultan'dan el almistir. Bir süre Necef-i Esref de Hz. Ali Türbesi'nde türbedarlik, babalik yapmistir, (1587-1618) yillarinda iran'da saltanat süren Sah Abbas'la görüsmüstür. Anadolu'nun bir cok yerlerini ve daha sonra da, Bulgaristan'da Deliorman ve Debruca'yi dolasmistir. Neceften dönüsünde, Deliorman yöresinde bulunan Demir Baba tekkesini ziyaret etmis ve ondan bilgilenmistir. Demir Baba, soy zinciri itibariyle Peygamber'e ulasir.

Demir Baba Velayetnamesi'nde, Virani'nin Demir Baba ile görüsmesi söyle anlatilir: Demir Baba'ya, Arap ve Acem dillerini bilen bir kimse geldigi ve müridleriyle Rumeli'ye gectigi ve bu kisi*nin adinin da Virani olarak söylendigi bildirilir. Ancak gaflet icinde oldugu ve "Kutupluk'' davasi güttügü de ilave edilir. Demir Baba manevi yönden kendisinin daha üstün oldugunu göstermek ister. Demir Baba, o tarihlerde yüz yirmi yasina ulasmis ulu bir ihtiyar*d?r.

Virani, onun batin kiliciyla yenilir, yere gecer. Huzurunda divan durup, niyaz eder. Demir Baba'dan icazet ister. Ancak, önce Virani'ye nasihatler verir ''kisi böyle sevdalarda olmasa gerek. Kur'an'a uy Sure-i Fatiha'da ne kadar harf oldugunu bilir misin Onlardan gecmeyen veli olmaz. Bu kadar suhufla (hartle) dört kitab? yutsa bile. Kapidan girmeyen, iceride ne oldugunu bilmez. Bilen asik da, dava kilmaz. Kimse kusuruna kalmaz,..'' Bu nasihatten sonra Demir Baba, Virani'ye icazet verir.

Virani, oradan Otman Baba Sultan'? ziyaret etmek icin yola cikar. Sabahleyin Karliova'da Hafiz Zade Türbesi'ne gelir. Ancak Virani rahatsizlanir ve ögleden sonra orada hakka yürür. Avlu kapisi önüne gömülür.

Demir Baba Velayetnamesi'nde de söz edildigi üzere, Virani, Arapca, Farsca bilen güclü bir sairdir. "Virani Baba Divani'' ile ''Virani Baba Risalesi''adli basilmis eserleri günümüze kadar gelmistir, Özellikle Hz. Ali'yi öven, On iki ?mam'i dile getiren coskulu methiyeleri vardir.



Gel Dilber Aglatma Beni

Gel Dilber Aglatma Beni Sah-i Merdan Askina
Dü Cihanin Ranimasi Siri Yezdan Askina
Sahim Hasan Pir Hüseyin Kerbela Meydan ?cin
Lütfedip Bagisla Cürmüm Ali Süphan Askina

?mam Zeynel Abidin'in Abina Umdumusa
Arayip kendi Özünde Bakiri Buldunusa
Ceddin Evlad-i Muhammet Cafer'i Bildin ise
Rahme Gel Ol Sah-i Merdan Ali Ümran Askina

Seyit Musa'yi Kazim'dir Ehl-i Beytin Serveri
Cani Aski nus edenler müpteladir ekseri
Sahi sehidi Horasan ?mam R?za'dan Beri
Müptelay? Merhamet kil Kalb-i viran Askina

Ey Virani Cikma Yoldan Dogru Raha Gel Beri
Muhabbet sevkat Senindir Ey Hasan-Ül Askeri
Evliyalar Serfirazi Haci Bekta?-i Veli
Sen Ganisin Ver Muradi Devri Mihtan Askina