SAH ISMAIL HATAYI (1487-1524)



Anadolu Alevilerince, "YED? ULULAR" tabiri ile anilan Hakk asigi Ozanlarimizdan biri olan Hatayi, Safevi tekkesi seyhlerinden Seyh Cüneyd'in torunudur. Seyh Cüneyd, Akkoyunlu Sultani Uzun Hasan'in kiz kardesi Hatice Bengü ile evlenir. Hatice Bengü'den Seyh Haydar dünyaya gelir. Seyh Haydar da dayisi Uzun Hasan'in Kizi alem sah ile evlenir. Seyh Haydar'in, alem Sah'tan üc oglu olur. (Ali Sultan, ismail ve ibrahim)

Seyh Haydar, Sirvan sah? Ferruh Yesar ile savasirken, öldürüldü. Yetim kalan üc oglu esir edilip ?stahr kalesine hapsedildiler. Uzun zaman sonra serbest birak?ian yetimler gözaltinda tutulduklari sirada babalarinin müritleri tarafindan Erdebil'e kacirilmak istenir. Yakalanirlar, ismail ve ibrahim’in Erdebil’e gönderilmesine müsaade edilirken, büyük kardes olan Ali Sultan öldürülür. (1493)

ismail ve ?brahim de takiptedirler. Rahat birakilmiyorlardir. Müritleri onlari Geylan'a kacirip Geylan Hükümdari Karkeya Mirza Ali'ye teslim ettiler. Karkeya, ismail'e Hoca tutup okuttu. Ona o devrin en iyi egitimini temin etti. ismail büyük bir gizlilik icerisinde yetistirilmege calisildi ve bu yüzden de Karkeya hayli baski ve zorluk gördü. Sonucta, ismail cok iyi bir egitim alarak, 12 yasinda yönetimi ele aldi. Tekke'ye bagli Müritleri derleyip toparladi. cocuk yasta her yönden cevresini irsat eden bir kemalet sergiliyordu. Üzerindeki baski ve zulüm onu idealinden alikoyamadigi gibi, daha da kamciliyordu.

Yazdigi cok yönlü mana iceren deyislerinin günümüzde itikat ve haz ile söylenip dinlenerek "ders" alinmaga calisilmasi O'nun ne derece derin bir "gönül sahibi” oldugunun kanitidir.



Dahasi bes asir evvel, Arap ve Fars edebiyatinin dilimiz üzerinde hakimiyet kurdugu bir devirde, gayet ari ve duru bir Türkce ile deyisler yazip Türk milletinin "dilinin" gelismesine de yardimci olmasi Sah ismail hatayi'nin cok yönlü bir önder kisi oldugunu gösterir. Ne yazikki iktidar hirsi ile babasini ve kardeslerini katledecek kadar gaddar bir zalim hükümdarla karsi karsiya kalmasi, onu, Muhammed-Ali ve Ehlibeyt yolunda yapacagi bircok yararli hizmetlerden alikoymustur.



Atasi Seyh Safiyyüddin Hz.’lerinin kurdugu tekke hizmetini, "Seyhlikle sahligi birlestirip Safevi devleti adi ile bir devlet kuran Sah ismail, kelimenin tam manasi ile bir Hakk asigi, bir ?slam ve de Muhammed-Ali hayrani olmasina ragmen, Anadolu'da yasayan insanlarin büyük bir kesimi 500 seneden beri bu zat?, oldu?unun tam tersi olarak tan?ma sanssizligina mahkum edilmistir... Bu vefasizligin tek sebebi Osmanli Padisahi Yavuz Selim'in, iktidar hirsindan kaynaklanan kanli zulmünün üstünü örtmek icin yapilan menfi propagandalardir... Canlarimiza tavsiyem, Sah ismail hatayi ile ilgili kitaplar? okumalaridir.