Alevilikde kadinin yeri

Alevilerde kadin-erkek ayrimcili?i yapilmaz. Alevi meclisinde kadin-erkek yoktur.?nsan vardir.Can vardir."Can", "canlar", "erenler" ifadesi sadece kadin veya erkek icin kullanilmaz. Her iki cins icin ortak olarak kullanilan bir deyimdir. Ailede,toplumda,dinsel hayatta kadin-erkek ayrimi yapilmaz. Kadin ve erkek toplumun her alaninda esittir. Örnegin, evde anne ve babalar cocuklari arasindaki kiz-erkek ayrimi yapmazlar. Mirasta kadin ve erkek esit paya sahiptir. Evlilikte kadin ve erkek haklari esittir.Erkek,toplumu ikna etmeden esinden bosanirsa, haksizlik sayilir ve erkek "yol düskünü" kabul edilir. Erkek hakli nedenler olmadikca esini bosayamaz. Sünni geleneginde oldugu gibi; "Bos ol" gibi kadini asagilayici bir anlayis yoktur. Alevilerde bosanma konusunda kadina, erke?e kiyasla daha toleransli bakilir. Erkek hakli bir neden olmadan esini bosayamaz. Ama kadin ayrilmak isterse neden göstermeden esini bo?ayabilir. Bu konuda kadin zorlanamaz, bu kadin haklarini koruyan bir gelenektir. Dinsel olarak bakildiginda da; dede toplumda saygin bir yere sahiptir. Ayni sayginlik dedenin esi icin de gösterilir. Ona da "ana" denir. Bektasilikte dedebaba esine; büyük bir saygi ifadesi olarak, "ana baci sultan" diye hitap eder. Muhiplerde dedebabanin esine "ana baci" derler Bektasiler kadini erkekten hic ayirmazlar. Erkeklere oldugu gibi kadinlara da dinsel statülerden olan, "tac, hirka,kemer vs." giydirilir. Alevi ve Bektasilerde kadinlar Cem elere, nasip alma törenlerine katilirlar. Muhabbet toplantilari ve diger dinsel törenlere erkeklerle esit kosullarda katilirlar. Dede veya baba olmadigi zamanlar; onun islerini dede veya baba esi olan ana veya ana baci vekaleten yürütür. Alevi Cemlerine kadin ve erkek birlikte katilir. Orada kadin erkek ayrimi yapilmaz. Herkes "can"dir.Cemlerde müzik esliginde dönülen semaha kadin ve erkek birlikte kalkar. Semah birlikte dönülür. ?ste bu ibadet bicimi tutucu, yoz, softa dinsel kesimin Aleviler hakkinda "mum söndü"vs. gibi dedikodular cikarmalarina neden olmustur. Alevi geleneginde; Hz. Ali gibi Fatma'ya da yogun bir sevgi ve saygi vardir. Ona "Fatma Ana" adi verilir. Cem ayinlerinde onun adi gectiginde kadinlar saygilarini ayakta durarak gösterirler. Gene Hac?bektas Veli'nin Hacibektas'a geldiginde ev sahibi "Kadincik Ana"dir. Kadincik Ana'nin Alevilikte özel bir yeri vardir. Haci Bektas Veli asagidaki dörtlükte Alevilerin kad?in-erkek anlayisini söyle ifade etmistir. "Erkek disi sorulmaz, muhabbedin dilinde Hakk'in yarattigi hersey yerli yerinde Bizim nazarimizda kadin-erkek farki yok Noksanlikla eksiklik senin görüslerinde." Nisa Suresin'de, "Bir erkegin; iki, üc, dört kadin ile evliligi" savunulurken, Bakara suresi 230. ayette; "Erkek karisini bo?arsa bu kadin baska bir erkekle nikahlanmadikca evvelki kocasina helal olmaz" denirken, Alevilikte tek eslilik esastir. Kadin ikinci sinif bir insan degildir. Bakin Pir Sultan Abdal bir dörtlügünde Alevilerdeki kadin sevgisini nasil anlatiyor. "Gel benim ey güzel servi cinarim Yüregime ates düstü yanarim Kiblem sensin, yüzüm sana dönerim Mihrabimdir kaslarinin arasi...
__________________